10 điều chưa bao giờ được “dạy”

Michael McDonough, một giảng viên kiến trúc, một nh báo đã từng l m ngạc nhiên các sinh viên của mình bằng b i viết “10 điều chưa bao giờ được dạy ở trường thiết kế”. Nhưng đặc biệt l nó có ý nghĩa sâu sắc với hầu như tất cả các lĩnh vực khác.

Khi bạn đến trường, có nghĩa l bạn đang vận động trong quá trình thu nạp kiến thức (input), nhưng sau đó l tiếp tục vận h nh cho quá trình sản sinh kết quả dùng cho việc nghiên cứu, đi l m… (out put). Nhiều lúc bạn sẽ tự hỏi đây có phải l tất cả những gì chúng ta cần, chúng ta được học? Có thể câu trả lời sẽ không ho n to n đúng cho bất kỳ ai, nhưng hãy nhớ rằng chỉ có người biết nhiều, biết ít chứ không ai biết đủ.

1. T i năng chỉ mang đến 1/3 th nh công

Ở bất cứ một lĩnh vực n o, thì nhân t i luôn được trọng dụng nhưng yếu tố n y không hề đảm bảo 100% sự th nh công. Những giá trị ngang bằng còn đến từ sự chăm chỉ, nỗ lực v may mắn. L m việc chăm chỉ l khi bạn giữ vững kỷ luật bản thân, đôi lúc cũng phải biết hy sinh mình. Những cơ hội dẫn tới quyền lực, tiền bạc, các mối quan hệ xã hội thiên về sự may mắn. Nên nếu bạn không có t i, bạn vẫn có thể th nh công nếu bạn biết xem trọng hai yếu tố trên. Bạn có nghĩ tôi nhầm? Hãy thử nhìn xung quanh mình xem.

2. 95% công việc l “cực hình”

Thường chỉ có 5% công việc ít ỏi thực sự mang đến cho bạn niềm phấn khích. Khi còn ngồi trên ghế nh trường, bạn hay tập trung v theo đuổi những công việc thú vị. Còn khi bước chân v o thực tế, hầu hết thời gian bạn phải đối mặt với những thứ tẻ nhạt như sổ sách, kiểm tra thông tin, phác thảo v i thứ linh tinh, thương lượng, bán h ng, thu tiền, đóng thuế… Nếu không học được “yêu”, l m “thân” với những thứ gây bực bội để giải quyết chúng một cách “xuôi chèo mát mái” thì bạn sẽ chẳng bao giờ th nh công.

3. Nếu mọi thứ đều quan trọng như nhau - Điều đó có nghĩa l chẳng có gì quan trọng cả!

Có thể bạn từng nghe rất nhiều thứ về chi tiết như "God is in the details" hay "Do not sweat the details" (Đừng quá bận lòng với những tiểu tiết). Điều n y không sai nhưng cần kèm theo một sự giải thích quan trọng: Luôn cần một thứ tự sắp xếp. Bạn cần chọn ta đâu l việc quan trọng nhất v ưu tiên giải quyết. Tôi đồng ý rằng mọi thứ đều quan trọng nhưng không có nghĩa l mức độ của chúng như nhau.

4. Đừng suy nghĩ quá mức cho một vấn đề

Khi tôi còn l sinh viên, trong khi l m thêm, có một người tôi gọi l “sư phụ” - đó l Steven Izenour. Ông nói rằng tôi đã giải quyết được một đồ án mười tuần chỉ trong vòng một tuần, bây giờ chỉ lo biến nó th nh hiện thực nữa thôi. Tất cả những lý luận phê bình m tôi từng áp dụng trước đó chỉ l m kéo d i v phức tạp thêm vấn đề, trong khi thực chất nó đã được giải quyết. Các designer hay thường bị ám ảnh bởi chính mình, nhưng thỉnh thoảng lại tìm ra một giải pháp thật bất ngờ.

5. Bắt đầu bằng những thứ bạn biết, rồi giải quyết cái không biết sau

Trong thiết kế, hiểu đơn giản l vẽ ra những gì bạn biết truớc, bạn đã hình dung bắt đầu bằng tất cả những gì bạn hiểu v nắm rõ.

Ví dụ: Thiết kế một chiếc ghế, bạn cần phải biết chiều cao dự tính của người ngồi nó. Những thứ như độ d i, góc nghiêng để tựa, những thứ yêu cầu kèm theo đều có thể ước lượng ra sau. Vậy l đã có thể bắt tay v o thiết kế.

Hầu hết các sinh viên cảm thấy hoảng loạn khi đối mặt với những thứ mình không rõ v không thể kiểm soát. Cách tốt nhất l quên nó đi. Bắt đầu mọi thứ từ cái mình biết, mình hiểu rồi giải quyết lần lượt từng thứ không biết. Đây chính l quy luật quan trọng nhất trong thiết kế. Bạn hãy thử xem, sẽ thấy hiệu quả đấy.

6. Đừng quên mục đích của mình

Hầu hết các bạn sinh viên v nhất l các designer trẻ thường tiếp cận vấn đề bằng sự thấu hiểu v sáng suốt, sau đó lại để tuột nó trong sự bối rối, lo lắng v những cố gắng thừa thãi. Họ quên mất mục đích của mình, rồi lại cố tạo các mục đích mới. Các ý tưởng ban đầu gần như một qu tặng “từ trên trời rơi xuống”. Đừng lãng phí nó chỉ bằng cách ghi lại trên những tờ giấy vụn.

7. Khi bạn quăng mình đi cũng l lúc bạn sẽ mất cân bằng

Quá tự tin cũng tệ như l kém tự tin vậy. Hãy học cách khiêm tốn khi tiếp cận một vấn đề. Hãy nhận biết v chấp nhận những thứ bạn không biết v l m việc thật cần cù để bù lấp. Người ta chẳng hay nói “luôn cần học hỏi” đấy sao, tức l “muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học”.

Thứ quyền lực tạo ra sự vật v áp đặt nó v o thế giới l một đặc ân. Vì vậy đừng quá lạm dụng, đừng đánh giá thấp những khó khăn, nó vừa l m bạn yếu đi nhưng cũng l m bạn mạnh hơn.

8. Không có h nh động tốt n o m không trả giá

Thế giới đã không còn được chuẩn bị để nâng niu những thứ tuyệt vời nhất hay chống chọi với những thứ tệ hại. Không thể dựa dẫm v o các sáng tạo hay sự xuất sắc vì nếu l m vậy hệ thống xã hội sẽ trở nên khó đoán v bấp bênh hơn. Điều cần thiết lại l sự cân bằng v dễ tiên liệu.

Những ý tưởng sáng tạo chắc chắn phải chịu nhiều thử thách v cần cố gắng lớn mới có thể đi đến th nh công. Hầu hết các bạn sẽ nếm trải đủ mọi mùi vị, cung bậc của sự thất bại thế nên cứ l m thật nhiệt huyết đi, l m để thất bại, để bị đẩy lùi v để th nh công. Đừng bao giờ đánh giá thấp đối thủ vì nếu bạn tin v o sự tuyệt hảo, thì có lẽ đối thủ của bạn sẽ l chính điều đó.

9. Tất cả đều phải “sản xuất”

Không cần biết máy tính của bạn chạy tốt như thế n o, b i luận của bạn hay như thế n o, hay điểm của bạn xuất sắc như thế n o nhưng nếu bạn không thể sản xuất, không thể phân phối, v l m cho sản phẩm được biết đến thì cơ bản bạn vẫn “vô hình”. Hãy đặt chính mình v o sản phẩm đó, lên kế hoạch v cho tất cả mọi người thèm khát nó đi!

10. Cả thế giới còn lại đều liên quan

Nhiều khi bạn muốn ho n th nh một điều gì, bạn chắc chắn phải cần đến những bạn học m bạn từng ghét thời trung học. Tôi đã từng tham gia v o một trường thiết kế m ở đó, họ cho rằng: "Một khi bạn học ở đây, bạn l quan trọng nhất, thế giới còn lại đều không đáng bận tâm". Không một người n o từ ngôi trường đó m tôi biết th nh công khi tốt nghiệp v bước v o cuộc sống. Thật ra kết quả n y bắt nguồn từ tu duy quản lý khiến người ta coi thường kẻ khác.

Bất kể mẫu thiết kế của bạn xuất sắc đến mức n o, phải xem có ai đó muốn sản xuất nó, ai đó thèm mua nó, ai đó thích dùng nó... Hãy tôn trọng tất cả mọi người, dù cho đó l những người bạn ghét nhất vì đơn giản, bạn vẫn luôn cần họ.

Theo Dân Trí

TIN LIÊN QUAN